De vruchten van de salaat

Salaat, het islamitisch gebed & haar effect

Allah s.w.t. zei: En verricht de salaat aan het begin en aan het einde van de dag en aan het begin van de avond. De goede daden verdrijven de slechte. Dit is een vermaning voor hen die gedenken. * En wees geduldig, Allah laat het loon van hen die goed doen niet verloren gaan. Hoed 114. Allah s.w.t. wijst ons hier op de voeding van de ziel. Hij raadt ons ook aan om de dag met het verrichten van de salaat en de thikr te openen en ook te sluiten. In feite zorgt de salaat voor een zuiveringsproces van onfatsoenlijk gedrag. De salaat voedt de ziel spiritueel en leidt tot innerlijke rust. Allah s.w.t. heeft de salaat als een plechtige belofte gemaakt tussen Hem en zijn dienaren. Hij heeft Zijn gezanten opgedragen om hun volken tot de salaat op te roepen: daarmee kunnen zij kracht krijgen om de moeilijkheden in het leven te overwinnen en om de opkomende begeerte te verdringen. In verschillende verzen van de Koran vestigt Allah s.w.t. onze aandacht op het belang van de salaat. Allah s.w.t. zegt: Wij hebben immers ook tot jullie een gezant uit jullie midden gezonden die jullie Onze verzen (ayaat) voorleest, die jullie loutert en die jullie het boek en de wijsheid onderwijst en die jullie onderwijst wat jullie niet wisten. * Gedenkt Mij, dan gedenk Ik jullie, en betuigt Mij dank en weest niet ongelovig aan Mij. * Jullie die geloven! Neemt jullie toevlucht tot geduld en de salaat. Allah is met hen die geduldig volharden. 2/153. Het doel van het lezen en reciteren van de Koran is:

  1. de ziel te zuiveren,
  2. er wijzer van te worden,
  3. zelfdiscipline te ontwikkelen
  4. en een grote beloning van Allah te krijgen.

De wijsheid van de Koran raadt ons daarom aan om zich fatsoenlijk te gedragen en aan de morele principes vast te houden. Allah zegt: “Gedenkt Mij dan gedenk Ik jullie” . Dat betekent: als jullie Mij door middel van gehoorzaamheid gedenken, dan gedenk Ik jullie door middel van een beloning en vergeving. De salaat verlicht ons hart en dan heerst in onszelf het gevoel van rust en barmhartigheid. De profeet v.z.m.h. zei: «Wie de salaat onderhoudt, voor hem zal deze een licht, een bewijs en een redding op de Dag der Opstanding zijn. … » Ibn Habbaan. In de ruimte waar men Allah s.w.t. gedenkt, daarin daalt de genade op degenen die de thikr verrichten neer; rust zal over hen komen en engelen zullen hen omringen. De profeet v.z.m.h. zei: «Wanneer een groep mensen bijeenkomt om Allah, de Almachtige, te gedenken, dan zullen engelen hen omringen, de genade hen omhullen, de rust op hen neerdalen, en zal Allah hen noemen bij degenen die bij Hem zijn» Moslim.

Effecten van de salaat op het innerlijk en het uiterlijk van een moslim

De salaat is de moeder van alle aanbiddingen. De salaat is een manier om de relatie met Allah s.w.t. te onderhouden en verdriet te verzachten. De salaat is een genot voor het oog van de liefhebbende, het paradijs voor de asceten en de rust voor de vromen. De profeet v.z.m.h. vond altijd zijn rust en troost in de salaat. Hij zei: «Ik heb mijn genot voor het oog in de salaat» An-nassa’i. Ibn Hadjar zei: “wie zijn genot voor het oog in iets vindt, hij zou altijd blijven wensen dit gevoel nooit te verlaten hebben, want daarin vindt hij zijn rust en daarvan wordt men gelukkig. Men kan dit bereiken door middel van doorzettingsvermogen.” Naast de dagelijkse drukte van het leven heeft de mens ook behoefte aan momenten om tot rust te komen en alleen te zijn met de Schepper. Om deze redenen zei de profeet Mohammed v.z.m.h. tegen Bilaal: «Bilal, roep op tot de salaat. Laat ons daarin tot rust komen» Aboe Dawoud. Er is een groot verschil tussen degene die de salaat slechts ziet als een plicht en degene die de salaat ook ziet als voeding voor zijn ziel. De eerste wil snel de salaat verrichten alsof er een zwaar gewicht op zijn schouders rust. Maar de tweede geniet van de salaat. Wanneer hij in de salaat treedt,  dan maakt hij zijn hart leeg voor zijn Heer, de Almachtige, en vergeet de moeilijkheden van het leven. In de salaat vindt men innerlijke rust, een gevoel van opluchting, verlichting van zorgen; daaruit haalt men zijn kracht om verdriet te kunnen verwerken. De salaat is een zeer belangrijk opvoedingsmiddel en zorgt ervoor dat men afstand neemt van alles wat in strijd is met de menselijke waardigheid en de morele principes. Allah s.w.t. noemt in verschillende verzen in de Koran voorbeelden om ons te kunnen overtuigen van het belang van de salaat in ons leven. Allah s.w.t. zegt: Lees voor wat aan jou van het boek is geopenbaard en verricht de salaat; de salaat verbiedt wat gruwelijk en verwerpelijk is. Maar het gedenken van Allah is geweldiger. En Allah weet wat jullie doen. 29/45. Zoals de salaat praktische voorwaarden heeft, zoals woedoe en sitr alaoura etc.,  heeft ook acceptatie voorwaarden: in de volgende Hadith al-qodsi noemt Allah s.w.t. een aantal acceptatie voorwaarden: «Ik accepteer de salaat van degene die bescheiden is voor mijn verheerlijking, die niet hoogmoedig is tegenover mijn schepselen, die niet door blijft gaan met zondigen, die zijn dagen doorbrengt met Mij te gedenken, degene die de behoeftige, de reiziger en de weduwe bijstaat, die mededogen heeft met hen die getroffen zijn. Het licht van zijn gezicht zal stralender zijn dan het zonlicht. Ik zal hem met Mijn Glorie behoeden en Mijn engelen zullen hem beschermen. Ik zal voor hem het licht in het donker laten schijnen en in het geval van boosheid verdraagzaam zijn. Hij is te midden van Mijn schepselen zoals het Firdaous in het Paradijs is» Al_Bazzaar. Iedere moslim en moslima die de salaat verrichten en geen vruchten daarvan zien in hun doen en laten, geen oprechtheid in hun handelen merken en geen prettige omgang met hun omgeving hebben,  zij  moeten zichzelf afvragen of Allah s.w.t. hun salaat wel geaccepteerd heeft. Degene die de salaat goed verricht heeft, dient de vruchten daarvan te kunnen zien in zijn gedrag en in zijn omgang met zijn medemens.

Het belang van de salaat

Allah s.w.t. zegt: Zeg tot Mijn dienaren die geloven: Onderhoudt de salaat en geeft bijdragen van waar Wij hun mee voorzien hebben, in het verborgene of openlijk, voordat er een Dag komt, waarop er geen handel en geen boezemvriend meer zal zijn. 14/31. In de Koran zijn er tientallen verzen waarin het belang van de salaat wordt benadrukt. De rituele salaat heeft spirituele en emotionele betekenissen en legt een verband tussen fysieke bewegingen, verbale uitspraken en mentale concentratie. De salaat kan zowel uiterlijk als innerlijk invloed hebben en wel op spirituele, mentale en fysieke niveaus. De salaat is niet alleen een vitale verbinding met Allah s.w.t. , maar regelt ook de verhouding van de mens met zichzelf, met zijn medemens en ook met alle schepselen. De psychologische en spirituele helderheid die tijdens de salaat wordt ervaren, dient geïnvesteerd te worden in de samenleving. De salaat zet aan tot:

  1. bescheidenheid,
  2. vriendelijkheid
  3. en tot gehoorzaamheid aan Allah s.w.t.

Dit zijn fundamenten van de salaat, zowel in de essentie als in uiterlijk opzicht. Dit komt ook overeen met wat de Profeet Mohammed v.z.m.h. in de volgende Hadieth heeft gezet: «Ik ben slechts gezonden om de edelste zeden te brengen» Adab al-mofrad. de salaat verbindt de moslims in verschillende delen van de aarde: ze richten zich allen tot de ka’ba en daar komen hun harten en hun gevoelens tot elkaar. Daarmee wordt ook de eenheid en de broederschap onder hen versterkt. Allah s.w.t. zegt in de woorden van Ibrahim:    Mijn Heer, maak mij en mijn nakomelingen onderhouders van de salaat. Onze Heer, aanvaard mijn du’a. 14/40.

Allah s.w.t. zei: En verricht de salaat aan het begin en aan het einde van de dag en aan het begin van de avond. De goede daden verdrijven de slechte. Dit is een vermaning voor hen die gedenken. * En wees geduldig, Allah laat het loon van hen die goed doen niet verloren gaan. Hoed 114. Allah s.w.t. wijst ons hier op de voeding van de ziel. Hij raadt ons ook aan om de dag met het verrichten van de salaat en de thikr te openen en ook te sluiten. In feite zorgt de salaat voor een zuiveringsproces van onfatsoenlijk gedrag. De salaat voedt de ziel spiritueel en leidt tot innerlijke rust. Allah s.w.t. heeft de salaat als een plechtige belofte gemaakt tussen Hem en zijn dienaren. Hij heeft Zijn gezanten opgedragen om hun volken tot de salaat op te roepen: daarmee kunnen zij kracht krijgen om de moeilijkheden in het leven te overwinnen en om de opkomende begeerte te verdringen. In verschillende verzen van de Koran vestigt Allah s.w.t. onze aandacht op het belang van de salaat. Allah s.w.t. zegt: Wij hebben immers ook tot jullie een gezant uit jullie midden gezonden die jullie Onze verzen (ayaat) voorleest, die jullie loutert en die jullie het boek en de wijsheid onderwijst en die jullie onderwijst wat jullie niet wisten. * Gedenkt Mij, dan gedenk Ik jullie, en betuigt Mij dank en weest niet ongelovig aan Mij. * Jullie die geloven! Neemt jullie toevlucht tot geduld en de salaat. Allah is met hen die geduldig volharden. 2/153. Het doel van het lezen en reciteren van de Koran is:

  1. de ziel te zuiveren,
  2. er wijzer van te worden,
  3. zelfdiscipline te ontwikkelen
  4. en een grote beloning van Allah te krijgen.

De wijsheid van de Koran raadt ons daarom aan om zich fatsoenlijk te gedragen en aan de morele principes vast te houden. Allah zegt: “Gedenkt Mij dan gedenk Ik jullie” . Dat betekent: als jullie Mij door middel van gehoorzaamheid gedenken, dan gedenk Ik jullie door middel van een beloning en vergeving. De salaat verlicht ons hart en dan heerst in onszelf het gevoel van rust en barmhartigheid. De profeet v.z.m.h. zei: «Wie de salaat onderhoudt, voor hem zal deze een licht, een bewijs en een redding op de Dag der Opstanding zijn. … » Ibn Habbaan. In de ruimte waar men Allah s.w.t. gedenkt, daarin daalt de genade op degenen die de thikr verrichten neer; rust zal over hen komen en engelen zullen hen omringen. De profeet v.z.m.h. zei: «Wanneer een groep mensen bijeenkomt om Allah, de Almachtige, te gedenken, dan zullen engelen hen omringen, de genade hen omhullen, de rust op hen neerdalen, en zal Allah hen noemen bij degenen die bij Hem zijn» Moslim.

Effecten van de salaat op het innerlijk en het uiterlijk van een moslim

De salaat is de moeder van alle aanbiddingen. De salaat is een manier om de relatie met Allah s.w.t. te onderhouden en verdriet te verzachten. De salaat is een genot voor het oog van de liefhebbende, het paradijs voor de asceten en de rust voor de vromen. De profeet v.z.m.h. vond altijd zijn rust en troost in de salaat. Hij zei: «Ik heb mijn genot voor het oog in de salaat» An-nassa’i. Ibn Hadjar zei: “wie zijn genot voor het oog in iets vindt, hij zou altijd blijven wensen dit gevoel nooit te verlaten hebben, want daarin vindt hij zijn rust en daarvan wordt men gelukkig. Men kan dit bereiken door middel van doorzettingsvermogen.” Naast de dagelijkse drukte van het leven heeft de mens ook behoefte aan momenten om tot rust te komen en alleen te zijn met de Schepper. Om deze redenen zei de profeet Mohammed v.z.m.h. tegen Bilaal: «Bilal, roep op tot de salaat. Laat ons daarin tot rust komen» Aboe Dawoud. Er is een groot verschil tussen degene die de salaat slechts ziet als een plicht en degene die de salaat ook ziet als voeding voor zijn ziel. De eerste wil snel de salaat verrichten alsof er een zwaar gewicht op zijn schouders rust. Maar de tweede geniet van de salaat. Wanneer hij in de salaat treedt,  dan maakt hij zijn hart leeg voor zijn Heer, de Almachtige, en vergeet de moeilijkheden van het leven. In de salaat vindt men innerlijke rust, een gevoel van opluchting, verlichting van zorgen; daaruit haalt men zijn kracht om verdriet te kunnen verwerken. De salaat is een zeer belangrijk opvoedingsmiddel en zorgt ervoor dat men afstand neemt van alles wat in strijd is met de menselijke waardigheid en de morele principes. Allah s.w.t. noemt in verschillende verzen in de Koran voorbeelden om ons te kunnen overtuigen van het belang van de salaat in ons leven. Allah s.w.t. zegt: Lees voor wat aan jou van het boek is geopenbaard en verricht de salaat; de salaat verbiedt wat gruwelijk en verwerpelijk is. Maar het gedenken van Allah is geweldiger. En Allah weet wat jullie doen. 29/45. Zoals de salaat praktische voorwaarden heeft, zoals woedoe en sitr alaoura etc.,  heeft ook acceptatie voorwaarden: in de volgende Hadith al-qodsi noemt Allah s.w.t. een aantal acceptatie voorwaarden: «Ik accepteer de salaat van degene die bescheiden is voor mijn verheerlijking, die niet hoogmoedig is tegenover mijn schepselen, die niet door blijft gaan met zondigen, die zijn dagen doorbrengt met Mij te gedenken, degene die de behoeftige, de reiziger en de weduwe bijstaat, die mededogen heeft met hen die getroffen zijn. Het licht van zijn gezicht zal stralender zijn dan het zonlicht. Ik zal hem met Mijn Glorie behoeden en Mijn engelen zullen hem beschermen. Ik zal voor hem het licht in het donker laten schijnen en in het geval van boosheid verdraagzaam zijn. Hij is te midden van Mijn schepselen zoals het Firdaous in het Paradijs is» Al_Bazzaar. Iedere moslim en moslima die de salaat verrichten en geen vruchten daarvan zien in hun doen en laten, geen oprechtheid in hun handelen merken en geen prettige omgang met hun omgeving hebben,  zij  moeten zichzelf afvragen of Allah s.w.t. hun salaat wel geaccepteerd heeft. Degene die de salaat goed verricht heeft, dient de vruchten daarvan te kunnen zien in zijn gedrag en in zijn omgang met zijn medemens.

Het belang van de salaat

Allah s.w.t. zegt: Zeg tot Mijn dienaren die geloven: Onderhoudt de salaat en geeft bijdragen van waar Wij hun mee voorzien hebben, in het verborgene of openlijk, voordat er een Dag komt, waarop er geen handel en geen boezemvriend meer zal zijn. 14/31. In de Koran zijn er tientallen verzen waarin het belang van de salaat wordt benadrukt. De rituele salaat heeft spirituele en emotionele betekenissen en legt een verband tussen fysieke bewegingen, verbale uitspraken en mentale concentratie. De salaat kan zowel uiterlijk als innerlijk invloed hebben en wel op spirituele, mentale en fysieke niveaus. De salaat is niet alleen een vitale verbinding met Allah s.w.t. , maar regelt ook de verhouding van de mens met zichzelf, met zijn medemens en ook met alle schepselen. De psychologische en spirituele helderheid die tijdens de salaat wordt ervaren, dient geïnvesteerd te worden in de samenleving. De salaat zet aan tot:

  1. bescheidenheid,
  2. vriendelijkheid
  3. en tot gehoorzaamheid aan Allah s.w.t.

Dit zijn fundamenten van de salaat, zowel in de essentie als in uiterlijk opzicht. Dit komt ook overeen met wat de Profeet Mohammed v.z.m.h. in de volgende Hadieth heeft gezet: «Ik ben slechts gezonden om de edelste zeden te brengen» Adab al-mofrad. de salaat verbindt de moslims in verschillende delen van de aarde: ze richten zich allen tot de ka’ba en daar komen hun harten en hun gevoelens tot elkaar. Daarmee wordt ook de eenheid en de broederschap onder hen versterkt. Allah s.w.t. zegt in de woorden van Ibrahim:    Mijn Heer, maak mij en mijn nakomelingen onderhouders van de salaat. Onze Heer, aanvaard mijn du’a. 14/40.

Over de auteur

Mohamed Ben Ayad

Geestelijke verzorger in het VUMC ziekenhuis in de stad Amsterdam. Gastdocent op diverse universiteiten en vrijdag predikant. Specialist op het gebied van theologie en islamitische jurisprudentie. Schrijf en spreek over ethiek in de zorg en islam.

Gerelateerde artikelen