Gematigde uitingen in het gedrag van onze profeet Mohammed v.z.m.h.

De profeet Mohammed v.z.m.h.

Het bevredigen van materiële en spirituele behoeften, zonder enige tekortkoming of buitensporigheid, leidt tot het ontwikkelen van een gezonde en evenwichtige persoonlijkheid, zowel in de overtuiging als in het gedrag. Dit leidt tot innerlijke rust en lichamelijke ontspanning. Gematigd eten, drinken, voldoende lichaamsbeweging en spirituele bewustwording beschermen ons tegen geestelijke en lichamelijke klachten en versterken onze innerlijke rust. Evenwichtigheid behoort tot een van de belangrijkste factoren die bijdragen aan een stabiel leven. Evenwichtigheid zorgt ervoor dat je aan je materiële en geestelijke behoeften voldoet, zonder enige tekortkoming of buitensporigheid. De Heilige Koran wijst ons op een gematigde levenshouding om aan onze geestelijke en materiële verlangens te voldoen. Hierover staat in de Koran: «Zo hebben Wij jullie gemaakt tot een evenwichtige gemeenschap» 2/143. De Koran heeft het genot van goed eten en schoonheid van kleding, zonder enige vorm van buitensporigheid aanbevolen. Een van de voorbeelden uit in de Koran die in betrekking hebben op schoonheid en gematigd eten en drinken zijn: «O kinderen van Adam, draagt jullie mooie kleding bij elke moskee. En eet en drinkt, maar weest niet verkwistend. Hij bemint de verkwisters
niet.» 7/31. Al-Koran al-kariem wijst ons ook op de gematigdheid in lopen en spreken. Allah s.w.t. zegt: «En wees gematigd in je lopen en spreek met zachte stem. De afschuwelijkste stem is immers de stem van ezels» 21 /19. Het tonen van de gunsten van Allah, de Almachtige, is een van de meest lovenswaardige menselijke eigenschappen. Hierover zei sayyidoena Mohammed v.z.m.h.: «Allah houdt ervan om de sporen van Zijn gunsten te zien bij zijn dienaren» Tirmithi. Het is onaanvaardbaar dat men zichzelf of zijn gezin het genot van Allah’s gunst te ontnemen. Evenzo is verspilling onaanvaardbaar: gematigdheid moet onze verlangens in balans brengen. Allah s.w.t. bevordert de gematigdheid als volgt: «Houd je hand niet aan je hals gebonden en strek haar ook niet helemaal uit, want dan zul je met verwijten overladen beschaamd terneerzitten» 17/29. Gematigdheid bevordert:

  1. bescheidenheid
  2. respect
  3. wijsheid
  4. innerlijke vrede
  5. en vormt een buffer tegen psychische klachten

Bewust worden van je spirituele en fysieke vermogens is de weg naar het ontdekken van je kwetsbaarheden. De vrucht van de innerlijke vrede wordt nog belangrijker wanneer je in een kwetsbare situatie verkeert en spanning en angst je leven dreigt te overmeesteren. Innerlijke vrede bevordert  zelfvertrouwen en beschermt ons tegen depressie en het gevoel van falen en mislukking.

De aspecten van de gematigde persoonlijkheid van sayyidoena Mohammed v.z.m.h.

Gematigde opvattingen helpen ons om onze geest en lichaam in evenwicht brengen: datgene wat we nodig hebben om een evenwichtige persoonlijkheid te ontwikkelen, die op zijn beurt het doel van Allah s.w.t. vervult. De persoonlijkheid van sayyidoena Mohammed v.z.m.h. is een
goed voorbeeld van het evenwicht van spirituele en fysieke krachten. Gematigde aspecten in de persoonlijkheid van sayyidoena Mohammed v.z.m.h. trokken de aandacht van zijn tijdgenoten- en van hedendaagse geleerden. Konden de moslims de gematigde opvattingen van onze profeet v.z.m.h.
maar goed begrijpen. De aspecten van de gematigde persoonlijkheid van sayyidoena Mohammed v.z.m.h. zijn:

1. een goede balans hebben tussen woorden en daden. Hij v.z.m.h. was altijd de eerste die de regels en afspraken nakwam

2. een juiste balans vinden tussen vreugde en verdriet. Sayyidoena Mohammed v.z.m.h. verborg zijn menselijke gevoelens niet. In tijden van vreugde maakte hij zijn blijdschap zichtbaar en hij knielde eerbiedig voor Allah s.w.t. neer in dankbaarheid voor Zijn zegeningen. Aboe Bakr vertelde dat «wanneer de profeet v.z.m.h. iets meemaakte dat hem veel blijdschap bracht, of waarvoor iemand gelukkig zou moeten zijn, dan knielde hij uit dankbaarheid voor Allah, de Gezegende en Verhevene neer» Ibn Majeh. Anderzijds, wanneer sayyidoena Mohammed v.z.m.h. tegenspoed trof,
dan werd hij ook verdrietig en soms kwamen er door het verdriet tranen uit zijn ogen. Anas ibn Malik vertelde dat toen Ibrahiem, de zoon van de profeet v.z.m.h., op zijn sterfbed lag: «de profeet v.z.m.h. nam zijn zoon Ibrahim in zijn armen, kuste hem en rook zijn geur. Op dat moment blies Ibrahim zijn laatste adem uit en uit de ogen van de profeet v.z.m.h. begonnen tranen te druppelen. Abderrahmaan bin ‘Auf keek naar de profeet v.z.m.h. en zei: zelfs u huilt? De profeet v.z.m.h. zei: O ibn ‘Auf! “Dit komt voort uit genade”. Vervolgens zei de profeet, vrede zij met hem: “de ogen vergieten tranen en het hart is verdrietig, maar we zullen zeggen alleen wat onze Heer behaagt. O Ibrahim, wij zijn verdrietig om afscheid van je te nemen» Bochari. In een andere overlevering zei de profeet v.z.m.h.: «Dit komt voort uit de genade die Allah s.w.t. in het hart van zijn dienaren heeft gelegd. Allah schenkt genade aan degenen die barmhartig zijn voor anderen» Bochari. Ieder van ons slingert heen en weer tussen gevoelens van vreugde en verdriet. Soms beleven we de vreugde van het leven en soms het verdriet. In alle gevallen dienen we een balans erin te vinden; geen buitensporige vreugde tonen maar ook geen ontroostbaar verdriet. Tenslotte Allah s.w.t. zegt: «Degenen die als onheil hen treft, zeggen: (inna lillahi wa inna ileihi radji’oen) wij behoren aan Allah toe en tot Hem zullen wij terugkeren. Zij zijn degenen op wie de zegeningen van hun Heer neerdalen en barmhartigheid; zij zijn het die het rechte pad volgen» 2/156-157.

Het bevredigen van materiële en spirituele behoeften, zonder enige tekortkoming of buitensporigheid, leidt tot het ontwikkelen van een gezonde en evenwichtige persoonlijkheid, zowel in de overtuiging als in het gedrag. Dit leidt tot innerlijke rust en lichamelijke ontspanning. Gematigd eten, drinken, voldoende lichaamsbeweging en spirituele bewustwording beschermen ons tegen geestelijke en lichamelijke klachten en versterken onze innerlijke rust. Evenwichtigheid behoort tot een van de belangrijkste factoren die bijdragen aan een stabiel leven. Evenwichtigheid zorgt ervoor dat je aan je materiële en geestelijke behoeften voldoet, zonder enige tekortkoming of buitensporigheid. De Heilige Koran wijst ons op een gematigde levenshouding om aan onze geestelijke en materiële verlangens te voldoen. Hierover staat in de Koran: «Zo hebben Wij jullie gemaakt tot een evenwichtige gemeenschap» 2/143. De Koran heeft het genot van goed eten en schoonheid van kleding, zonder enige vorm van buitensporigheid aanbevolen. Een van de voorbeelden uit in de Koran die in betrekking hebben op schoonheid en gematigd eten en drinken zijn: «O kinderen van Adam, draagt jullie mooie kleding bij elke moskee. En eet en drinkt, maar weest niet verkwistend. Hij bemint de verkwisters
niet.» 7/31. Al-Koran al-kariem wijst ons ook op de gematigdheid in lopen en spreken. Allah s.w.t. zegt: «En wees gematigd in je lopen en spreek met zachte stem. De afschuwelijkste stem is immers de stem van ezels» 21 /19. Het tonen van de gunsten van Allah, de Almachtige, is een van de meest lovenswaardige menselijke eigenschappen. Hierover zei sayyidoena Mohammed v.z.m.h.: «Allah houdt ervan om de sporen van Zijn gunsten te zien bij zijn dienaren» Tirmithi. Het is onaanvaardbaar dat men zichzelf of zijn gezin het genot van Allah’s gunst te ontnemen. Evenzo is verspilling onaanvaardbaar: gematigdheid moet onze verlangens in balans brengen. Allah s.w.t. bevordert de gematigdheid als volgt: «Houd je hand niet aan je hals gebonden en strek haar ook niet helemaal uit, want dan zul je met verwijten overladen beschaamd terneerzitten» 17/29. Gematigdheid bevordert:

  1. bescheidenheid
  2. respect
  3. wijsheid
  4. innerlijke vrede
  5. en vormt een buffer tegen psychische klachten

Bewust worden van je spirituele en fysieke vermogens is de weg naar het ontdekken van je kwetsbaarheden. De vrucht van de innerlijke vrede wordt nog belangrijker wanneer je in een kwetsbare situatie verkeert en spanning en angst je leven dreigt te overmeesteren. Innerlijke vrede bevordert  zelfvertrouwen en beschermt ons tegen depressie en het gevoel van falen en mislukking.

De aspecten van de gematigde persoonlijkheid van sayyidoena Mohammed v.z.m.h.

Gematigde opvattingen helpen ons om onze geest en lichaam in evenwicht brengen: datgene wat we nodig hebben om een evenwichtige persoonlijkheid te ontwikkelen, die op zijn beurt het doel van Allah s.w.t. vervult. De persoonlijkheid van sayyidoena Mohammed v.z.m.h. is een
goed voorbeeld van het evenwicht van spirituele en fysieke krachten. Gematigde aspecten in de persoonlijkheid van sayyidoena Mohammed v.z.m.h. trokken de aandacht van zijn tijdgenoten- en van hedendaagse geleerden. Konden de moslims de gematigde opvattingen van onze profeet v.z.m.h.
maar goed begrijpen. De aspecten van de gematigde persoonlijkheid van sayyidoena Mohammed v.z.m.h. zijn:

1. een goede balans hebben tussen woorden en daden. Hij v.z.m.h. was altijd de eerste die de regels en afspraken nakwam

2. een juiste balans vinden tussen vreugde en verdriet. Sayyidoena Mohammed v.z.m.h. verborg zijn menselijke gevoelens niet. In tijden van vreugde maakte hij zijn blijdschap zichtbaar en hij knielde eerbiedig voor Allah s.w.t. neer in dankbaarheid voor Zijn zegeningen. Aboe Bakr vertelde dat «wanneer de profeet v.z.m.h. iets meemaakte dat hem veel blijdschap bracht, of waarvoor iemand gelukkig zou moeten zijn, dan knielde hij uit dankbaarheid voor Allah, de Gezegende en Verhevene neer» Ibn Majeh. Anderzijds, wanneer sayyidoena Mohammed v.z.m.h. tegenspoed trof,
dan werd hij ook verdrietig en soms kwamen er door het verdriet tranen uit zijn ogen. Anas ibn Malik vertelde dat toen Ibrahiem, de zoon van de profeet v.z.m.h., op zijn sterfbed lag: «de profeet v.z.m.h. nam zijn zoon Ibrahim in zijn armen, kuste hem en rook zijn geur. Op dat moment blies Ibrahim zijn laatste adem uit en uit de ogen van de profeet v.z.m.h. begonnen tranen te druppelen. Abderrahmaan bin ‘Auf keek naar de profeet v.z.m.h. en zei: zelfs u huilt? De profeet v.z.m.h. zei: O ibn ‘Auf! “Dit komt voort uit genade”. Vervolgens zei de profeet, vrede zij met hem: “de ogen vergieten tranen en het hart is verdrietig, maar we zullen zeggen alleen wat onze Heer behaagt. O Ibrahim, wij zijn verdrietig om afscheid van je te nemen» Bochari. In een andere overlevering zei de profeet v.z.m.h.: «Dit komt voort uit de genade die Allah s.w.t. in het hart van zijn dienaren heeft gelegd. Allah schenkt genade aan degenen die barmhartig zijn voor anderen» Bochari. Ieder van ons slingert heen en weer tussen gevoelens van vreugde en verdriet. Soms beleven we de vreugde van het leven en soms het verdriet. In alle gevallen dienen we een balans erin te vinden; geen buitensporige vreugde tonen maar ook geen ontroostbaar verdriet. Tenslotte Allah s.w.t. zegt: «Degenen die als onheil hen treft, zeggen: (inna lillahi wa inna ileihi radji’oen) wij behoren aan Allah toe en tot Hem zullen wij terugkeren. Zij zijn degenen op wie de zegeningen van hun Heer neerdalen en barmhartigheid; zij zijn het die het rechte pad volgen» 2/156-157.

Over de auteur

Mohamed Ben Ayad

Geestelijke verzorger in het VUMC ziekenhuis in de stad Amsterdam. Gastdocent op diverse universiteiten en vrijdag predikant. Specialist op het gebied van theologie en islamitische jurisprudentie. Schrijf en spreek over ethiek in de zorg en islam.

Gerelateerde artikelen