De grenzen van het recht van ouders

Zorg voor de ouders in de islam

Een van deugdelijke daden waarvan Allah s.w.t. houdt, is de zorg voor en het waarborgen van het recht van ouders. Dat heeft de Heilige Koran de kinderen opgedragen. In de Koran zegt Allah, de Almachtige: «En jullie Heer heeft bepaald dat jullie alleen Hem zullen aanbidden en goed zorgen voor de ouders; of nu een of beiden van hen de ouderdom bereiken, zeg dan niet: ‘foei’ tegen hen, bejegen hen niet onheus en spreek op een hoffelijke manier tot hen» 17/23. In verschillende verzen benadrukt al-Koran al-kariem dat de relatie tussen kinderen en hun ouders op naastenliefde is gebaseerd.Ouderslievend’ betekent zorgen voor hen en hun belangen zowel financieel als fysiek zoveel mogelijk waarborgen. Dit geldt vooral wanneer hun krachten hen door de ouderdom worden  ontnomen. De islam verplicht ons om voor onze ouders te zorgen zoals zij in onze kindertijd ons goed hebben verzorgd. Ouders zijn de oorsprong van ons leven. Zij zorgen voor het comfort van hun kinderen en vormen de basis van de voortzetting van het leven. Zodra een eicel wordt bevrucht door een zaadcel, begint de zorg van de ouders als eerste voor de zwangerschap en na de geboorte voor de opvoeding. De moeder wordt:

  1. in de eerste plaats blootgesteld aan verschillende vermoeidheden van de zwangerschap, constante fysieke veranderingen en hormonale stoornissen. De Koran beschrijft de beleving van de moeder als volgt: «Wij hebben de mens opgedragen goed te zijn voor zijn ouders. Zijn moeder heeft hem moeizaam gedragen en moeizaam gebaard. De zwangerschap het dragen en spenen duurt dertig maanden» 46/15. De moeder verdraagt de moeilijkheden van haar zwangerschap en ze wacht ongeduldig tot zij haar kindjes in de armen kan sluiten.
  2. in de tweede plaats observeert de vader hun kind door de groei van de buik van zijn zwangere vrouw in de gaten te houden. Eveneens voelt hij zich rustig wanneer zijn vrouw rust voelt en pijn wanneer zij pijn lijdt. Beiden genieten van het goede nieuws dat de gynaecoloog hen vertelt en zij maken zich veel zorgen als de foetus wordt getroffen door een ziekte of een afwijking die zijn gezondheid bedreigt.

Daarom beschouwt de islam naastenliefde voor de ouders als een van de beste daden waardoor iemand dichter bij Allah s.w.t. komt. Sayyidoena Mohammed v.z.m.h. zei: «de beste daden zijn het verrichten van de salaat op tijd en naastenliefde voor de ouders» Moslim. Ondanks de pijn van zwangerschap, bevalling en alles wat de ouders meemaken gedurende de zwangerschap, zodra de baby wordt geboren en op de borst van de moeder wordt gelegd, ziet u het gezicht van de ouders van vreugde en vrolijkheid stralen. Hierdoor vergeet de moeder, en in principe ook de vader, alles wat zij heeft meegemaakt tijdens de zwangerschap. Gedurende  de borstvoedingsperiode voorzien de ouders hun kind van zoveel liefde dat het voor heel zijn leven voldoende is. Mensen bedanken degene die hen iets heeft geschonken en harten hechten zich aan degene die een verdienste heeft bewezen. Er bestaat geen mens die liefdevoller is dan de ouders en er is geen mens die meer dankbaarheid en waardering verdient dan de ouders. « Wij hebben de mens opgedragen goed te zijn voor zijn ouders. Zijn moeder droeg hem in zwakheid op zwakheid, en het zogen van hem duurde twee jaren. Wees daarom Mij dankbaar en jouw ouders. Tot Mij is de terugkeer» 31/14.  

Zo waarborg je de rechten van ouders en ga je respectvol met hen om wanneer je van mening verschilt

Wanneer een moeder haar baby ter wereld brengt, beginnen de ouders met de verzorging en opvoeding van hun kind. Zij geven hem liefde die hem geestelijk voedt, verschonen hem en voorzien hem van eten en drinken die hem lichamelijk voeden en beschermen hem tegen ziektes en lijden zodat zijn gezondheid goed blijft. Ouders waken over het opvoeden van hun kinderen en stimuleren hen te gaan studeren zodat zij een mooie toekomst tegemoet gaan. Beste moslim en moslima, behandel je ouders met naastenliefde, zodat je misschien iets kunt terugdoen van wat zij voor jou hebben gedaan. Jaren gaan voorbij en de baby groeit op tot een volwassene; hoe meer zijn leeftijd toeneemt, des te meer het hart van de moeder en vader aan het kind gehecht raakt. Hierdoor wordt de ouder-kind relatie emotioneel van aard. Ouderlijke sentimenten zijn heel belangrijk, maar niet onbegrensd. Hoe ouder het kind wordt, hoe onafhankelijker van zijn ouders het moet worden. Veel jongens en meisjes hebben last van overmatige sentimenten van hun ouders. Ouderlijke gevoelens drijven moeders of vaders aan om zich te mengen in het persoonlijke – of huwelijksleven van hun zoon of dochter. Sommige jongeren stellen de volgende vraag: ik heb geen probleem met mijn vrouw, maar mijn moeder of vader dringen er bij mij op aan om van haar te gaan scheiden, wat moet ik doen? In de Koran staat: «O jullie die geloven! Weest oprecht voor Allah als rechtvaardige getuigen en laat de haat van bepaalde mensen jullie er niet toe brengen niet rechtvaardig te zijn. Weest rechtvaardig, dat is dichter bij de vroomheid» 5/8. De heilige Koran leert ons om rechtvaardig te handelen, zowel in ons dagelijks leven als in ons huwelijksleven. Allah s.w.t. beschrijft het huwelijk als een solide verbond. Allah s.w.t. zegt: «Hoe kunnen jullie het nemen terwijl jullie al tot elkaar gekomen zijn en zij met jullie een solide overeenkomst zijn aangegaan» 4/21. Het is niet toegestaan om dit solide verbond en het leven van een moslimgezin over te laten aan de negatieve gevoelens van een moeder of vader. Allah s.w.t. heeft ons geboden vriendelijk te zijn voor onze ouders, maar dit enorme recht staat niet toe, zowel voor de moeder als voor de vader, om het huwelijksleven van hun zoon of dochter te verstoren en hun kleinkinderen onder de scheidingsstrijd te laten lijden. In de Koran staat: «Als zij er echter bij jou op aandringen aan Mij metgezellen toe te kennen, waarvan jij geen kennis hebt, gehoorzaam hun dan niet en ga in alle redelijkheid in deze wereld vriendelijk met hen om» 31/15. Evenwicht vinden tussen de rechten van de ouders en de rechten van het huwelijksleven beschermt mensen tegen veel familie- en sociale problemen. In oorsprong heeft Allah s.w.t. de ouders aangesteld als begeleiders van het huwelijksleven van hun kinderen. Hun rol hierin is verzoening in het geval van onenigheid tussen de echtgenoten. In de al-Koran al-kariem staat: «Als jullie een breuk tussen hen vrezen: stuurt dan een bemiddelaar van zijn familie en een bemiddelaar van haar familie, indien zij een verzoening willen, zal Allah hen met elkaar verzoenen. Allah is wetend en welingelicht» 4/35.       



Een van deugdelijke daden waarvan Allah s.w.t. houdt, is de zorg voor en het waarborgen van het recht van ouders. Dat heeft de Heilige Koran de kinderen opgedragen. In de Koran zegt Allah, de Almachtige: «En jullie Heer heeft bepaald dat jullie alleen Hem zullen aanbidden en goed zorgen voor de ouders; of nu een of beiden van hen de ouderdom bereiken, zeg dan niet: ‘foei’ tegen hen, bejegen hen niet onheus en spreek op een hoffelijke manier tot hen» 17/23. In verschillende verzen benadrukt al-Koran al-kariem dat de relatie tussen kinderen en hun ouders op naastenliefde is gebaseerd.Ouderslievend’ betekent zorgen voor hen en hun belangen zowel financieel als fysiek zoveel mogelijk waarborgen. Dit geldt vooral wanneer hun krachten hen door de ouderdom worden  ontnomen. De islam verplicht ons om voor onze ouders te zorgen zoals zij in onze kindertijd ons goed hebben verzorgd. Ouders zijn de oorsprong van ons leven. Zij zorgen voor het comfort van hun kinderen en vormen de basis van de voortzetting van het leven. Zodra een eicel wordt bevrucht door een zaadcel, begint de zorg van de ouders als eerste voor de zwangerschap en na de geboorte voor de opvoeding. De moeder wordt:

  1. in de eerste plaats blootgesteld aan verschillende vermoeidheden van de zwangerschap, constante fysieke veranderingen en hormonale stoornissen. De Koran beschrijft de beleving van de moeder als volgt: «Wij hebben de mens opgedragen goed te zijn voor zijn ouders. Zijn moeder heeft hem moeizaam gedragen en moeizaam gebaard. De zwangerschap het dragen en spenen duurt dertig maanden» 46/15. De moeder verdraagt de moeilijkheden van haar zwangerschap en ze wacht ongeduldig tot zij haar kindjes in de armen kan sluiten.
  2. in de tweede plaats observeert de vader hun kind door de groei van de buik van zijn zwangere vrouw in de gaten te houden. Eveneens voelt hij zich rustig wanneer zijn vrouw rust voelt en pijn wanneer zij pijn lijdt. Beiden genieten van het goede nieuws dat de gynaecoloog hen vertelt en zij maken zich veel zorgen als de foetus wordt getroffen door een ziekte of een afwijking die zijn gezondheid bedreigt.

Daarom beschouwt de islam naastenliefde voor de ouders als een van de beste daden waardoor iemand dichter bij Allah s.w.t. komt. Sayyidoena Mohammed v.z.m.h. zei: «de beste daden zijn het verrichten van de salaat op tijd en naastenliefde voor de ouders» Moslim. Ondanks de pijn van zwangerschap, bevalling en alles wat de ouders meemaken gedurende de zwangerschap, zodra de baby wordt geboren en op de borst van de moeder wordt gelegd, ziet u het gezicht van de ouders van vreugde en vrolijkheid stralen. Hierdoor vergeet de moeder, en in principe ook de vader, alles wat zij heeft meegemaakt tijdens de zwangerschap. Gedurende  de borstvoedingsperiode voorzien de ouders hun kind van zoveel liefde dat het voor heel zijn leven voldoende is. Mensen bedanken degene die hen iets heeft geschonken en harten hechten zich aan degene die een verdienste heeft bewezen. Er bestaat geen mens die liefdevoller is dan de ouders en er is geen mens die meer dankbaarheid en waardering verdient dan de ouders. « Wij hebben de mens opgedragen goed te zijn voor zijn ouders. Zijn moeder droeg hem in zwakheid op zwakheid, en het zogen van hem duurde twee jaren. Wees daarom Mij dankbaar en jouw ouders. Tot Mij is de terugkeer» 31/14.  

Zo waarborg je de rechten van ouders en ga je respectvol met hen om wanneer je van mening verschilt

Wanneer een moeder haar baby ter wereld brengt, beginnen de ouders met de verzorging en opvoeding van hun kind. Zij geven hem liefde die hem geestelijk voedt, verschonen hem en voorzien hem van eten en drinken die hem lichamelijk voeden en beschermen hem tegen ziektes en lijden zodat zijn gezondheid goed blijft. Ouders waken over het opvoeden van hun kinderen en stimuleren hen te gaan studeren zodat zij een mooie toekomst tegemoet gaan. Beste moslim en moslima, behandel je ouders met naastenliefde, zodat je misschien iets kunt terugdoen van wat zij voor jou hebben gedaan. Jaren gaan voorbij en de baby groeit op tot een volwassene; hoe meer zijn leeftijd toeneemt, des te meer het hart van de moeder en vader aan het kind gehecht raakt. Hierdoor wordt de ouder-kind relatie emotioneel van aard. Ouderlijke sentimenten zijn heel belangrijk, maar niet onbegrensd. Hoe ouder het kind wordt, hoe onafhankelijker van zijn ouders het moet worden. Veel jongens en meisjes hebben last van overmatige sentimenten van hun ouders. Ouderlijke gevoelens drijven moeders of vaders aan om zich te mengen in het persoonlijke – of huwelijksleven van hun zoon of dochter. Sommige jongeren stellen de volgende vraag: ik heb geen probleem met mijn vrouw, maar mijn moeder of vader dringen er bij mij op aan om van haar te gaan scheiden, wat moet ik doen? In de Koran staat: «O jullie die geloven! Weest oprecht voor Allah als rechtvaardige getuigen en laat de haat van bepaalde mensen jullie er niet toe brengen niet rechtvaardig te zijn. Weest rechtvaardig, dat is dichter bij de vroomheid» 5/8. De heilige Koran leert ons om rechtvaardig te handelen, zowel in ons dagelijks leven als in ons huwelijksleven. Allah s.w.t. beschrijft het huwelijk als een solide verbond. Allah s.w.t. zegt: «Hoe kunnen jullie het nemen terwijl jullie al tot elkaar gekomen zijn en zij met jullie een solide overeenkomst zijn aangegaan» 4/21. Het is niet toegestaan om dit solide verbond en het leven van een moslimgezin over te laten aan de negatieve gevoelens van een moeder of vader. Allah s.w.t. heeft ons geboden vriendelijk te zijn voor onze ouders, maar dit enorme recht staat niet toe, zowel voor de moeder als voor de vader, om het huwelijksleven van hun zoon of dochter te verstoren en hun kleinkinderen onder de scheidingsstrijd te laten lijden. In de Koran staat: «Als zij er echter bij jou op aandringen aan Mij metgezellen toe te kennen, waarvan jij geen kennis hebt, gehoorzaam hun dan niet en ga in alle redelijkheid in deze wereld vriendelijk met hen om» 31/15. Evenwicht vinden tussen de rechten van de ouders en de rechten van het huwelijksleven beschermt mensen tegen veel familie- en sociale problemen. In oorsprong heeft Allah s.w.t. de ouders aangesteld als begeleiders van het huwelijksleven van hun kinderen. Hun rol hierin is verzoening in het geval van onenigheid tussen de echtgenoten. In de al-Koran al-kariem staat: «Als jullie een breuk tussen hen vrezen: stuurt dan een bemiddelaar van zijn familie en een bemiddelaar van haar familie, indien zij een verzoening willen, zal Allah hen met elkaar verzoenen. Allah is wetend en welingelicht» 4/35.       



Over de auteur

Mohamed Ben Ayad

Geestelijke verzorger in het VUMC ziekenhuis in de stad Amsterdam. Gastdocent op diverse universiteiten en vrijdag predikant. Specialist op het gebied van theologie en islamitische jurisprudentie. Schrijf en spreek over ethiek in de zorg en islam.

Gerelateerde artikelen