De gedragscode en de verdiensten van de moskee

Rol van de moskee in het leven van de moslim

De moskee is het huis van Allah, de Almachtige. Daarin worden de menselijke waarden uitgedragen en hier wordt het juiste gedrag de mensen bijgebracht. In de moskee ervaart men stilte en innerlijke rust. De boodschap van de moskee ziet er als volg uit: de geloofsleer onderwijzen (tashieh al ‘aqiedah), mensen van bijgeloof bevrijden, goede manieren leren en de ziel zuiveren. Allah s.w.t. heeft veel waarde gehecht aan de moskee en heeft de moskee in de harten van de moslims een grote plaats gegeven. Hij, de Almachtige, heeft de moskee tot zijn bezit verklaard. Hij zegt: ﴾En de moskeeën behoren tot Allah toe; roept dus niemand behalve Allah aan﴿72/18. De moskee neemt een belangrijke positie in de harten van de moslims in: daarin verrichten zij hun salaat, houden zich bezig met religieuze en wereldse vraagstukken, ontmoeten elkaar, zodat zij een band kunnen opbouwen en elkaar kunnen steunen. In de moskee kunnen getroffen mensen getroost worden en het leed van het bedroefden kan hier verzacht worden. Wanneer mensen worden getroffen door tegenspoed en problemen, worden zij vooral door angst en onzekerheid overmand; dan hebben zij iemand nodig die hen kan steunen, hun spiritualiteit, wilskracht en hun vertrouwen op Allah kan versterken. De islam hecht veel waarde aan troost en spoort de mensen aan om elkaar te troosten. Daardoor zullen zij beloond worden voor alles wat zij voor anderen kunnen betekenen. In de moskee komt het licht ongemerkt naar de ziel en geeft rust in het hart zodat daar een gevoel van opluchting en tevredenheid heerst. Iedere moslim dient de gedragscode van de moskee te weten en iedere bezoeker dient zich volgens die richtlijnen te gedragen. Het is niet toegestaan om binnen het huis van Allah zich te misdragen en haar heiligheid te schenden. Er is geen plaats in de moskee voor demagogen en voor storend gedrag. De bezoeker van de moskee dient de wassing te verrichten, in de beste uitstraling te verschijnen, zichzelf te parfumeren en onaangename geuren te vermijden. Allah s.w.t. zegt: ﴾O kinderen van Adam! Doet jullie mooie kleding aan bij elke moskee ﴿ 7/31. De profeet v.z.m.h. zei: «Wie knoflook of uien heeft gegeten moet uit de buurt van ons blijven of van onze moskee: hij of zij moet in zijn huis blijven» Bochari. Het is aanbevolen de moskee binnen te treden met de rechtervoet als eerste. En zegt: «Ik zoek mijn toevlucht bij Allah, de Almachtige, bij Zijn Edele Gezicht en bij Zijn Eeuwige Heerschappij tegen de vervloekte shaytaan. In de naam van Allah, zegeningen en vrede zij met de gezant van Allah. O Allah! Vergeef mijn zonden en open voor mij de poorten van Uw barmhartigheid»

Het vrijwillige gebed in de Islam

Wanneer een moslim de moskee binnentreedt (en wanneer niet verboden is op die tijd de vrijwillige salaat te verrichten), dient hij of zij twee raka’aat te verrichten als (tahiyyat al-masjid). De profeet v.z.m.h. zei: «Wanneer één van jullie de moskee binnentreedt, voordat men gaat zitten, dient men twee raka’aat te verrichten» Bochari. De tijden waarop de vrijwillige salaat verboden zijn, zijn: na de ochtendsalaat, na salaat al-‘asr en wanneer de zon haar hoogste stand heeft bereikt. ‘oqbato bno ‘aamir zei: «Er zijn drie tijden waarop de gezant van Allah ons verbood salaat te verrichten of onze overledene te begraven: tijdens de zonsopgang, totdat deze volledig is gestegen, wanneer de zon in het middelpunt van het heelal zou staan, totdat deze het hoogtepunt voorbij is en tijdens zonsondergang, totdat deze volledig is ondergegaan» Moslim. En de profeet v.z.m.h. zei ook: «Er is geen salaat na de sobh-salaat totdat de zon opkomt en er is geen salaat na de asr-salaat totdat de zon ondergaat» Bochari. Bij voorkeur het is ook afgeraden om een vrijwillige salaat te verrichten, wanneer de imam op vrijdag de preekstoel opgaat. ‘Abdol-lahi bno Bosr zei: «Op een vrijdag  kwam er een man de moskee binnen en stapte over de mensen heen, terwijl de profeet v.z.m.h. een vrijdagspreek hield. De profeet v.z.m.h. zei tegen hem: Ga zitten, u hebt zoveel mensen pijn gedaan» Aboe Daoud. Als de iqamah is uitgesproken, dan is het verboden om daarna een vrijwillige salaat te verrichten. Maar indien men al begonnen was met de vrijwillige salaat, dan dient men die snel te voltooien. Men moet die dan niet onderbreken, want Allah s.w.t. zegt: ﴾O Jullie die geloven! Gehoorzaamt Allah en gehoorzaamt de gezant en maakt jullie daden niet ongeldig﴿ 47/33. En zegt ook: ﴾En voltooi de hadj en de omrah voor Allah﴿ 2/196. Na het verrichten van salaat tahiyyat al-masjid dient men in alle rust en stilte Allah s.w.t. te gedenken. Hij is te gast bij de meest genereuze en bij de Heer der werelden. Allah s.w.t. zei in de Hadieth qodsi: «Mijn huizen op aarde zijn de moskeeën en Mijn gasten zijn degenen die de moskeeën bezoeken. Gezegend degene die zich in zijn huis heeft gereinigd en vervolgens Mij in mijn huis heeft bezocht. Het is een plicht voor de gastheer om zijn bezoekers gastvrij te mogen ontvangen» Aboe Na’iem.

De moskee bezoeker in het hiernamaals

Op de dag van het hiernamaals zullen in de mensenharten verschrikkingen aan het licht komen en  angst zal heersen, maar de bezoekers van de moskeeën zullen in de schaduw van de troon van de ar-rahmaan genieten van rust en dankbaarheid. De profeet v.z.m.h. zei: »Zeven (soorten mensen) zal Allah met Zijn schaduw overschaduwen op de dag dat er geen schaduw zal zijn dan Zijn schaduw. Een van die zeven is iemand wiens hart met de moskeeën verbonden is» Bochari & Moslims. Allah s.w.t. heeft voor een vrome gelovige liefdevolle gelukzaligheid en wiens hart met de moskee verbonden is veel zegeningen en verdiensten voorbereid. Allah s.w.t. zegt: ﴾De vromen zullen in tuinen en bij bronnen zijn: komt er in vrede en veiligheid binnen. En Wij nemen weg wat er in hun harten aan wrok was, zodat zij als broeders op rustbanken tegenover elkaar zitten. Zij worden daarin niet door vermoeidheid overvallen en zij zullen er niet uit verdreven worden. Deel Mijn dienaren mee dat ik de vergevende, de barmhartige ben. En dat Mijn bestraffing de pijnlijke bestraffing is﴿ 15/45, 50. De moskee is een plaats om de salaat en thikr te verrichten, wetenschap en kennis te vergaren en gedachten en ideeën met anderen te delen. De profeet v.z.m.h. zei: «Wanneer jullie langs de tuinen van het paradijs komen, laat jullie daar dan genieten. Aboe Horaira zei: O gezant van Allah! Wat beteken de tuinen van het paradijs? De profeet v.z.m.h. zei: de moskeeën. In andere Hadieth zei de profeet v.z.m.h. gedenkkringen. Vervolgens zei Aboe Horayra: en wat betekent ar-rata’? De profeet v.z.m.h. zei: Subhanallah, Wa Alhamdullillah Wa walaailaaha illallah wa Allahu Akbar» Tirmithi. De moslim neemt zijn toevlucht tot de moskee zodat hij of zij even weg is van de drukte en de stress die het dagelijks leven met zich meebrengt. In de moskee vindt men de gedenkkringen van het Paradijs en de geuren van al-firdaous. Soms zit men om de thikr te verrichten; daardoor zullen de  zorgen verlicht worden, de ziel gezuiverd en kan men zich verheffen tot de wereld van stilte. Soms zit men in de moskee om de Koran te lezen totdat zijn geest tot de wereld van helderheid en inzicht opstijgt. Soms zit men in de kring van vermaning, put uit de bron van de wijsheid totdat men zich bewust wordt van eigen tekortkomingen, gereinigd wordt van eigen ondeugden en het bevorderen van fatsoenlijk gedrag. Soms zit men in een wetenschappelijke kring, waar de fiqh als inspiratiebron dient om zijn talenten te kunnen ontplooien en zijn leven te verlichten door de leer van de islam. De rol van de moskee in het dagelijks leven van een moslim is zeer groot. De rol van de moskee moet niet verschrompelen door deze slechts te beschouwen als een ruimte waar de salaat verricht kan worden, als een ontmoetingsplaats voor werklozen en als een schuilplaats voor mannen die de verantwoordelijkheid voor hun gezin willen ontvluchten. Iedere moslim dient zich in te spannen om de maatschappelijke en leidende rol van de moskee, namelijk het verspreiden van kennis, deugd en liefdadigheid, te bevorderen.

De moskee is het huis van Allah, de Almachtige. Daarin worden de menselijke waarden uitgedragen en hier wordt het juiste gedrag de mensen bijgebracht. In de moskee ervaart men stilte en innerlijke rust. De boodschap van de moskee ziet er als volg uit: de geloofsleer onderwijzen (tashieh al ‘aqiedah), mensen van bijgeloof bevrijden, goede manieren leren en de ziel zuiveren. Allah s.w.t. heeft veel waarde gehecht aan de moskee en heeft de moskee in de harten van de moslims een grote plaats gegeven. Hij, de Almachtige, heeft de moskee tot zijn bezit verklaard. Hij zegt: ﴾En de moskeeën behoren tot Allah toe; roept dus niemand behalve Allah aan﴿72/18. De moskee neemt een belangrijke positie in de harten van de moslims in: daarin verrichten zij hun salaat, houden zich bezig met religieuze en wereldse vraagstukken, ontmoeten elkaar, zodat zij een band kunnen opbouwen en elkaar kunnen steunen. In de moskee kunnen getroffen mensen getroost worden en het leed van het bedroefden kan hier verzacht worden. Wanneer mensen worden getroffen door tegenspoed en problemen, worden zij vooral door angst en onzekerheid overmand; dan hebben zij iemand nodig die hen kan steunen, hun spiritualiteit, wilskracht en hun vertrouwen op Allah kan versterken. De islam hecht veel waarde aan troost en spoort de mensen aan om elkaar te troosten. Daardoor zullen zij beloond worden voor alles wat zij voor anderen kunnen betekenen. In de moskee komt het licht ongemerkt naar de ziel en geeft rust in het hart zodat daar een gevoel van opluchting en tevredenheid heerst. Iedere moslim dient de gedragscode van de moskee te weten en iedere bezoeker dient zich volgens die richtlijnen te gedragen. Het is niet toegestaan om binnen het huis van Allah zich te misdragen en haar heiligheid te schenden. Er is geen plaats in de moskee voor demagogen en voor storend gedrag. De bezoeker van de moskee dient de wassing te verrichten, in de beste uitstraling te verschijnen, zichzelf te parfumeren en onaangename geuren te vermijden. Allah s.w.t. zegt: ﴾O kinderen van Adam! Doet jullie mooie kleding aan bij elke moskee ﴿ 7/31. De profeet v.z.m.h. zei: «Wie knoflook of uien heeft gegeten moet uit de buurt van ons blijven of van onze moskee: hij of zij moet in zijn huis blijven» Bochari. Het is aanbevolen de moskee binnen te treden met de rechtervoet als eerste. En zegt: «Ik zoek mijn toevlucht bij Allah, de Almachtige, bij Zijn Edele Gezicht en bij Zijn Eeuwige Heerschappij tegen de vervloekte shaytaan. In de naam van Allah, zegeningen en vrede zij met de gezant van Allah. O Allah! Vergeef mijn zonden en open voor mij de poorten van Uw barmhartigheid»

Het vrijwillige gebed in de Islam

Wanneer een moslim de moskee binnentreedt (en wanneer niet verboden is op die tijd de vrijwillige salaat te verrichten), dient hij of zij twee raka’aat te verrichten als (tahiyyat al-masjid). De profeet v.z.m.h. zei: «Wanneer één van jullie de moskee binnentreedt, voordat men gaat zitten, dient men twee raka’aat te verrichten» Bochari. De tijden waarop de vrijwillige salaat verboden zijn, zijn: na de ochtendsalaat, na salaat al-‘asr en wanneer de zon haar hoogste stand heeft bereikt. ‘oqbato bno ‘aamir zei: «Er zijn drie tijden waarop de gezant van Allah ons verbood salaat te verrichten of onze overledene te begraven: tijdens de zonsopgang, totdat deze volledig is gestegen, wanneer de zon in het middelpunt van het heelal zou staan, totdat deze het hoogtepunt voorbij is en tijdens zonsondergang, totdat deze volledig is ondergegaan» Moslim. En de profeet v.z.m.h. zei ook: «Er is geen salaat na de sobh-salaat totdat de zon opkomt en er is geen salaat na de asr-salaat totdat de zon ondergaat» Bochari. Bij voorkeur het is ook afgeraden om een vrijwillige salaat te verrichten, wanneer de imam op vrijdag de preekstoel opgaat. ‘Abdol-lahi bno Bosr zei: «Op een vrijdag  kwam er een man de moskee binnen en stapte over de mensen heen, terwijl de profeet v.z.m.h. een vrijdagspreek hield. De profeet v.z.m.h. zei tegen hem: Ga zitten, u hebt zoveel mensen pijn gedaan» Aboe Daoud. Als de iqamah is uitgesproken, dan is het verboden om daarna een vrijwillige salaat te verrichten. Maar indien men al begonnen was met de vrijwillige salaat, dan dient men die snel te voltooien. Men moet die dan niet onderbreken, want Allah s.w.t. zegt: ﴾O Jullie die geloven! Gehoorzaamt Allah en gehoorzaamt de gezant en maakt jullie daden niet ongeldig﴿ 47/33. En zegt ook: ﴾En voltooi de hadj en de omrah voor Allah﴿ 2/196. Na het verrichten van salaat tahiyyat al-masjid dient men in alle rust en stilte Allah s.w.t. te gedenken. Hij is te gast bij de meest genereuze en bij de Heer der werelden. Allah s.w.t. zei in de Hadieth qodsi: «Mijn huizen op aarde zijn de moskeeën en Mijn gasten zijn degenen die de moskeeën bezoeken. Gezegend degene die zich in zijn huis heeft gereinigd en vervolgens Mij in mijn huis heeft bezocht. Het is een plicht voor de gastheer om zijn bezoekers gastvrij te mogen ontvangen» Aboe Na’iem.

De moskee bezoeker in het hiernamaals

Op de dag van het hiernamaals zullen in de mensenharten verschrikkingen aan het licht komen en  angst zal heersen, maar de bezoekers van de moskeeën zullen in de schaduw van de troon van de ar-rahmaan genieten van rust en dankbaarheid. De profeet v.z.m.h. zei: »Zeven (soorten mensen) zal Allah met Zijn schaduw overschaduwen op de dag dat er geen schaduw zal zijn dan Zijn schaduw. Een van die zeven is iemand wiens hart met de moskeeën verbonden is» Bochari & Moslims. Allah s.w.t. heeft voor een vrome gelovige liefdevolle gelukzaligheid en wiens hart met de moskee verbonden is veel zegeningen en verdiensten voorbereid. Allah s.w.t. zegt: ﴾De vromen zullen in tuinen en bij bronnen zijn: komt er in vrede en veiligheid binnen. En Wij nemen weg wat er in hun harten aan wrok was, zodat zij als broeders op rustbanken tegenover elkaar zitten. Zij worden daarin niet door vermoeidheid overvallen en zij zullen er niet uit verdreven worden. Deel Mijn dienaren mee dat ik de vergevende, de barmhartige ben. En dat Mijn bestraffing de pijnlijke bestraffing is﴿ 15/45, 50. De moskee is een plaats om de salaat en thikr te verrichten, wetenschap en kennis te vergaren en gedachten en ideeën met anderen te delen. De profeet v.z.m.h. zei: «Wanneer jullie langs de tuinen van het paradijs komen, laat jullie daar dan genieten. Aboe Horaira zei: O gezant van Allah! Wat beteken de tuinen van het paradijs? De profeet v.z.m.h. zei: de moskeeën. In andere Hadieth zei de profeet v.z.m.h. gedenkkringen. Vervolgens zei Aboe Horayra: en wat betekent ar-rata’? De profeet v.z.m.h. zei: Subhanallah, Wa Alhamdullillah Wa walaailaaha illallah wa Allahu Akbar» Tirmithi. De moslim neemt zijn toevlucht tot de moskee zodat hij of zij even weg is van de drukte en de stress die het dagelijks leven met zich meebrengt. In de moskee vindt men de gedenkkringen van het Paradijs en de geuren van al-firdaous. Soms zit men om de thikr te verrichten; daardoor zullen de  zorgen verlicht worden, de ziel gezuiverd en kan men zich verheffen tot de wereld van stilte. Soms zit men in de moskee om de Koran te lezen totdat zijn geest tot de wereld van helderheid en inzicht opstijgt. Soms zit men in de kring van vermaning, put uit de bron van de wijsheid totdat men zich bewust wordt van eigen tekortkomingen, gereinigd wordt van eigen ondeugden en het bevorderen van fatsoenlijk gedrag. Soms zit men in een wetenschappelijke kring, waar de fiqh als inspiratiebron dient om zijn talenten te kunnen ontplooien en zijn leven te verlichten door de leer van de islam. De rol van de moskee in het dagelijks leven van een moslim is zeer groot. De rol van de moskee moet niet verschrompelen door deze slechts te beschouwen als een ruimte waar de salaat verricht kan worden, als een ontmoetingsplaats voor werklozen en als een schuilplaats voor mannen die de verantwoordelijkheid voor hun gezin willen ontvluchten. Iedere moslim dient zich in te spannen om de maatschappelijke en leidende rol van de moskee, namelijk het verspreiden van kennis, deugd en liefdadigheid, te bevorderen.

Over de auteur

Mohamed Ben Ayad

Geestelijke verzorger in het VUMC ziekenhuis in de stad Amsterdam. Gastdocent op diverse universiteiten en vrijdag predikant. Specialist op het gebied van theologie en islamitische jurisprudentie. Schrijf en spreek over ethiek in de zorg en islam.

Gerelateerde artikelen